Trang chủ > Nông thôn mới

Khó khăn trong xây dựng nông thôn mới ở Sơn La

( 14-03-2016 02:57:00  )
 
Sau nhiều nỗ lực của chính quyền và nhân dân, tỉnh Sơn La đã thoát ra khỏi những địa phương “trắng” xã nông thôn mới (NTM) với xã đạt chuẩn 19 tiêu chí đầu tiên là Chiềng Xôm. Tuy nhiên, việc xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến tiến độ cũng như kế hoạch đề ra trong thực hiện chương trình này.

Mô hình trồng hoa mang lại hiệu quả kinh tế cao của HTX Hà Duy Thưởng, xã Chiềng Xôm, TP Sơn La (tỉnh Sơn La).

Điểm sáng Chiềng Xôm

Trung tuần tháng 8, người dân Chiềng Xôm rất phấn khởi vì xã đã đạt chuẩn NTM. Từ một xã có xuất phát điểm thấp, nhưng đến nay xã đã trở thành địa phương đầu tiên đạt chuẩn NTM của Sơn La. Chủ tịch UBND xã Chiềng Xôm, TP Sơn La (Sơn La) Lù Văn Thiện chia sẻ: “Trước khi xây dựng NTM, xã mới đạt được bốn tiêu chí là hộ nghèo, hình thức tổ chức sản xuất, văn hóa, an ninh, trật tự xã hội. Để thực hiện có hiệu quả chương trình này xã đã thực hiện tốt công tác tuyên truyền; nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của xây dựng NTM, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động; xóa bỏ tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào Nhà nước, tự giác tham gia, đóng góp tích cực vào chương trình của nhân dân. Bên cạnh đó, xã cũng thực hiện tốt công tác huy động nguồn lực; công bố rộng rãi quy hoạch về xây dựng nông thôn mới, tổ chức lấy ý kiến tham gia của nhân dân; công khai kế hoạch, các bước thực hiện, các dự án đầu tư, vốn đầu tư và đóng góp của nhân dân. Đến nay, trên địa bàn xã Chiềng Xôm hệ thống cơ sở hạ tầng được hoàn thiện với hơn 30 km đường giao thông của xã được bê-tông hóa; thu nhập bình quân đạt 19,5 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,3%; hệ thống thủy lợi được đầu tư xây dựng tương đối đồng bộ, với 11,7 km kênh mương nội đồng được kiên cố hóa, bảo đảm đủ nước tưới cho hơn 95% số diện tích lúa nước; 100% số hộ dân được dùng điện lưới quốc gia, chợ trung tâm xã với tổng diện tích gần 3.000 m2...

Điều đáng nói là sau khi thực hiện chương trình xây dựng NTM đã tạo điều kiện cho bộ mặt nông thôn trên địa bàn xã Chiềng Xôm thay đổi. Đồng thời, tạo điều kiện cho các hộ dân mạnh dạn đầu tư phát triển, mở rộng các mô hình sản xuất mang lại thu nhập cao. Điển hình là HTX Hà Duy Thưởng có trụ sở tại xã Chiềng Xôm được thành lập năm 2011, có tổng vốn điều lệ khi mới thành lập là 1,5 tỷ đồng với ngành nghề kinh doanh chủ yếu là trồng, kinh doanh các loại hoa, cây cảnh... Giám đốc HTX Hà Duy Thưởng Đỗ Văn Thưởng, cho biết, đến nay tổng vốn kinh doanh của HTX đã tăng lên 15 tỷ đồng. Địa bàn cung cấp, tiêu thụ hoa, cây cảnh của HTX hiện nay là các tỉnh, thành phố Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Nội, Hải Phòng, Sơn La, Điện Biên... Do phát triển tốt, cho nên thu nhập từ trồng, kinh doanh hoa của HTX đạt thu nhập khoảng 700 triệu đồng/ha/năm; trừ chi phí lợi nhuận thu được khoảng 150 triệu đến 200 triệu đồng/ha/năm. Đặc biệt, HTX đã liên kết với 34 hộ trên địa bàn xã để trồng hoa góp phần giải quyết việc làm thường xuyên cho khoảng 200 lao động, với mức lương 3,6 triệu đồng/người/tháng.

Chặng đường còn chông gai

Sau một thời gian xây dựng NTM, đến nay tỉnh Sơn La đã thực hiện nhiều chính sách về hỗ trợ phát triển chăn nuôi đại gia súc; phát triển cây cao-su; khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn. Đồng thời thực hiện phê duyệt 13 dự án quy hoạch ngành, sản phẩm ngành về phát triển sản xuất nông sản, lâm sản hàng hóa, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, thủy sản, tạo ra các sản phẩm chủ lực như ngô, chè, cà-phê, cao-su, rau an toàn hoặc vùng nguyên liệu mía đường, chăn nuôi bò sữa, cá tầm, nuôi trồng thủy sản. Bên cạnh đó, tỉnh cũng ban hành quy định tiêu chí cánh đồng lớn đối với 23 loại cây trồng để thực hiện chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản, đổi mới các hình thức tổ chức sản xuất ở nông thôn. Ngoài ra, Sơn La cũng đã xây dựng được 115 mô hình sản xuất có hiệu quả trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy sản, chế biến; tổ chức 10.079 lớp tập huấn chuyển giao kiến thức cho 441.720 lượt người; 579 cuộc hội thảo giới thiệu các mô hình sản xuất điểm; 148/188 xã có đường ô-tô đến trung tâm xã; mở mới và nâng cấp được gần 1.000 km đường nội bộ xã; xây mới, nâng cấp 82 công trình thủy lợi, kiên cố hóa 43,7 km kênh mương; xây dựng mới và nâng cấp 212 trường học, 39 trạm y tế xã...

Tuy nhiên, theo Phó Chi cục trưởng Phát triển nông thôn tỉnh Sơn La Nguyễn Hữu Phước, dự kiến đến hết năm 2015, toàn tỉnh đạt bình quân 6,5 tiêu chí về xây dựng NTM/xã. Theo đó, có 45 xã (24%) đạt 10 tiêu chí trở lên, 74% số xã đạt dưới mười tiêu chí (trong đó còn 70 xã đạt dưới năm tiêu chí). Ngoài những khó khăn về thực hiện tiêu chí nêu trên, thì khó khăn nữa là do chất lượng quy hoạch xây dựng NTM thấp, có nội dung chưa phù hợp với thực tế; đề án thực hiện còn nhiều bất cập, thiếu tính khả thi; nặng về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, chưa chú trọng đến lĩnh vực phát triển sản xuất, văn hóa, bảo vệ môi trường; cấp ủy, chính quyền các cấp chưa thật sự quyết tâm cao trong lãnh đạo, chỉ đạo động viên nhân dân khắc phục khó khăn đẩy mạnh thực hiện chương trình. Bộ máy chỉ đạo, quản lý thực hiện chương trình được hình thành khá đồng bộ nhưng chưa được kiện toàn, hoạt động chưa hiệu quả; chỉ đạo, quản lý của nhiều xã còn lúng túng trong triển khai các nội dung cụ thể, năng lực làm chủ đầu tư chưa đáp ứng được yêu cầu. Hơn nữa, xuất phát điểm xây dựng NTM thấp; trên địa bàn còn nhiều xã, bản thuộc diện đặc biệt khó khăn; tốc độ đạt tiêu chí của các xã hằng năm còn chậm; diện tích các xã rộng lớn, địa hình chia cắt, quy mô điểm dân cư nhỏ, phân bố rộng, dẫn đến gia tăng khối lượng, chi phí xây dựng cơ sở hạ tầng, đặc biệt là đường giao thông, trường học, nhà văn hóa.

Khắc phục những hạn chế này, thời gian tới tỉnh Sơn La tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động với nhiều hình thức đến người dân về xây dựng NMT; nghiên cứu đề xuất chính sách khuyến khích phát triển sản xuất gắn với thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp; kiện toàn, nâng cao năng lực, chất lượng hoạt động của ban chỉ đạo và bộ máy giúp việc các cấp; huy động và cân đối đủ các nguồn lực bảo đảm thực hiện được các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra...

Bài và ảnh: HÙNG NGỌC THÀNH